21. maja Beograd će proslaviti Spasovdan – Vaznesenje Gospodnje – zaštitni praznik srpske prestonice.

Centralni događaj biće tradicionalna Spasovdanska litija, koju će ove godine prvi put predvoditi jedna od najpoštovanijih svetinja pravoslavnog sveta – Sveti pojas Presvete Bogorodice, donet u Srbiju iz Vatopedskog manastira na Svetoj gori.

Prema Srpskoj pravoslavnoj crkvi i srpskim medijima, relikvija je stigla u Beograd 20. maja, uoči praznika. Doneo ju je iguman manastira Vatoped, Efrem, zajedno sa svojom monaškom zajednicom. Na beogradskom aerodromu Nikola Tesla pojas su dočekali srpski patrijarh Porfirije i predsednik Srbije Aleksandar Vučić, nakon čega je relikvija preneta u Crkvu Vaznesenja.

Patrijarh Porfirije je ranije najavio da će Pojas Presvete Bogorodice predvoditi litiju u čast slave Beograda. U pravoslavnoj tradiciji pojasu se pripisuje poseban značaj, a vernici se obraćaju Bogorodici molitvama za isceljenje duše i tela.

Litija na Spasovdan treba da počne oko 19:00 časova iz Crkve Vaznesenja Gospodnjeg i krene ka Crkvi Svetog Save. Saobraćaj će biti blokiran u tom području. Po dolasku u crkvu, služiće se akatist Presvetoj Bogorodici i njenom pojasu, a Patrijarh Porfirije će se obratiti okupljenima.

Vernici će moći da celivaju relikviju u Hramu Svetog Save do 29. maja. Takođe postoje planovi da se podeli 300.000 platnenih traka, blagoslovljenih nad pojasom u manastiru Vatoped.

Za Srbiju dolazak relikvije ima poseban istorijski značaj.

Pojas se vraća na srpsku zemlju više od šest vekova nakon što ga je knez Lazar predao manastiru Vatoped na Svetoj gori. Prema rečima patrijarha Porfirija, ova relikvija vekovima povezuje srpski narod sa Svetom gorom, Vatopedom i duhovnim nasleđem Svetog Save i Svetog Simeona Mirotočivog.

Prema crkvenoj tradiciji, Pojas Presvete Bogorodice isplela je sama Bogorodica od kamilske vune. Nakon Njenog Uspenja, predala ga je apostolu Tomi. U vekovima koji su usledili, relikvija je prošla kroz složen istorijski put – od Jerusalima preko Kapadokije, Carigrada, Bugarske i, neko vreme, Srbije. Kasnije je Sveti Lazar, zajedno sa fragmentom Časnog Krsta, poverio pojas Vatopedskom manastiru, gde se on i danas čuva u oltaru katedralne crkve.

Manastir Vatoped je jedan od najstarijih i najpoštovanijih manastira na Svetoj gori. Ima poseban značaj za srpsku istoriju: upravo tamo je Sveti Sava, rođen kao Rastko Nemanjić, osnivač nezavisne Srpske pravoslavne crkve i prvi arhiepiskop Srbije, obavljao svoj rad.

Hilandar, još jedan veliki manastir na Atosu, osnovan je i obnovljen naporima Svetog Save i Svetog Simeona krajem 12. veka kao srpski manastir na Atosu. Postao je jedan od glavnih duhovnih, kulturnih i književnih centara srpskog naroda. Dok se Vatopedi povezuje sa početkom monaškog puta Svetog Save, Hilandar je postao simbol nezavisne srpske duhovne tradicije na Svetoj Gori.