Prema preliminarnim podacima, Nemačka je postavila novi rekord po broju naturalizacija u 2025. godini: najmanje 309.852 osobe dobilo je nemačke pasoše širom 14 saveznih država, izveštavaju nemački mediji.

Zvanična federalna statistika za 2025. godinu još nije objavljena, pa su ove brojke preliminarne. Ipak, ova nepotpuna brojka već premašuje rekord postignut 2024. godine, kada je oko 291.955 stranaca dobilo nemačko državljanstvo.

Glavni razlozi za porast bili su reforma nemačkog zakona o državljanstvu i talasi migracije u poslednjih nekoliko godina. Od juna 2024. godine, Nemačka dozvoljava podnošenje zahteva za državljanstvo nakon pet godina boravka umesto prethodnih osam, a u određenim slučajevima nakon tri godine za one sa posebnim dostignućima u integraciji. Pored toga, novo zakonodavstvo je značajno proširilo mogućnosti za dvojno državljanstvo.

Za građane Srbije, Bosne i Hercegovine i drugih zemalja Zapadnog Balkana, ova promena ima poseban značaj. Ranije su mnogi migranti koji su decenijama živeli i radili u Nemačkoj oklevali da podnesu zahtev za nemački pasoš, jer je to često zahtevalo da se odreknu svog prvobitnog državljanstva. Ova prepreka je sada u mnogim slučajevima uklonjena, što bi moglo da ubrza sticanje nemačkog državljanstva za ljude iz regiona.

Nemačka ostaje glavno spoljno tržište rada za Zapadni Balkan. Stotine hiljada građana iz Srbije, Bosne i Hercegovine, Severne Makedonije, Kosova i Crne Gore rade u nemačkoj industriji, građevinarstvu, logistici, zdravstvu, uslugama nege, ugostiteljskom sektoru i malim preduzećima.

Za mnoge porodice, nemački pasoš se sada ne doživljava kao prekid veze sa zemljom porekla, već kao sredstvo za dugoročnu stabilnost, slobodu kretanja i zaštitu prava u okviru EU.

Prema zvaničnim podacima Destatisa za 2024. godinu, najveću grupu novih nemačkih državljana činili su Sirijci – 83.150 ljudi, ili 28% svih naturalizacija.

Za njima su sledili državljani Turske – 22.525, Iraka – 13.545, Rusije – 12.980 i Avganistana – 10.085. Broj naturalizacija Rusa porastao je posebno naglo – sa oko 1.995 u 2023. na 12.980 u 2024. godini – trend koji nemačka statistika uglavnom pripisuje mogućnosti zadržavanja prethodnog državljanstva.

U 2025. godini, prema izveštajima nemačkih medija, Sirijci, Turci i Rusi su ponovo bili među najvećim grupama novih državljana. U Severnoj Rajni-Vestfaliji, 3.841 ruski državljanin je dobio nemački pasoš, što je za 67,4% više nego prethodne godine.

Ova savezna država je postala jedan od najvećih centara za sticanje državljanstva: 2025. godine tamo je dodeljeno 76.156 državljanstava.

Ukrajinci još uvek nisu glavni pokretač rekordne talase sticanja državljanstva, ali njihov značaj može naglo porasti od 2027. godine pa nadalje.

Prema Bundestagu, 8.920 ukrajinskih državljana je dobilo nemačko državljanstvo 2024. godine, čime su se Ukrajinci svrstali među 10 najvećih grupa novih nemačkih državljana. Trenutno u javno dostupnim statističkim podacima nema posebnih zvaničnih saveznih podataka za Ukrajince za 2025. godinu.

Nemačke lokalne vlasti već predviđaju porast prijava od Ukrajinaca. Prvi veliki talas izbeglica iz Ukrajine stigao je u Nemačku nakon 24. februara 2022. godine, tako da će do proleća 2027. neki Ukrajinci ispuniti uslov stanovanja od pet godina potreban za prijavu za državljanstvo.

Za Srbiju i Bosnu i Hercegovinu novi nemački model ima dvostruki efekat. S jedne strane, on olakšava život dijaspori: ljudi će moći da dobiju nemačko državljanstvo bez gubitka pravnih veza sa zemljom svog porekla.

Ovo bi moglo da ojača prekogranične veze, doznake, ulaganja u nekretnine, mala preduzeća i porodične projekte na Balkanu.

S druge strane, lakše sticanje državljanstva moglo bi da poveća verovatnoću dugoročnog odliva radne snage.